Dva izvještaja o situaciji u BiH u Vijeću sigurnosti UN-a

Dva izvještaja o situaciji u BiH u Vijeću sigurnosti UN-a

Visoki predstavnik međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini, Valentin Inzko, nalazi se u SAD gdje će u utorak Vijeću sigurnosti UN-a podnijeti izvještaj o trenutnoj situaciji u BiH.

Neuobičajeno, u BiH medijima još uvijek nema znakova o njegovom govoru. Do sada su dijelovi izveštaja objavljivani u medijima najmanje dva dana pre sjednice SBUN-a. U kratkom saopštenju za medije, Kancelarija visokog predstavnika (OHR) je saopštila da je Inzko imao sastanke sa visokim zvaničnicima SAD-a, uključujući zamjenika pomoćnika državnog sekretara, Matthewa Palmera. Inzko ih je obavjestio o održavanju i ishodu osmih Opštih izbora u BiH, izazovima koji predstoje za nove vlasti  te o angažmanu međunarodne zajednice u zemlji.

“Građani Bosne i Hercegovine i međunarodna zajednica imaju velika očekivanja od vlasti koje dolaze, a koje bi trebalo što prije formirati. Potrebno je hitno i odlučno preduzimanje reformi za napredak u procesu pridruživanja EU ako bi BiH ispunila svoje obaveze prema svojim građanima i međunarodnim partnerima,” rekao je visoki predstavnik.

Visoki predstavnik takođe je izrazio žaljenje zbog činjenice da je tokom predizborne kampanje fokus bio na pitanjima koja produbljuju podjele i ličnim napadima, skupa sa generalnim nepridavanjem pažnje stvarnim pitanjima sa kojima se zemlja suočava.

„Prvi prioritet mora biti ekonomija i iznalaženje načina da se obrne trend da mladi ljudi – najvitalniji dio stanovništva – odlaze u velikom broju,“ dodao je Inzko.

Sa druge strane, Vlada Republike Srpske je poslala 20. izvještaj sa vlastitim stavovima i komentarima o situaciji u BiH. Za razliku u odnosu na prethodne slične dokumente, ovaj je podeljen na dva dijela. Prvi dio daje pregled izbora u BiH i tekućih pitanja, dok je drugi, posebno vrijedan pažnje, specijalni izvještaj Vijeću sigurnosti UN pod nazivom “Narušavanje Dejtonskog sistema”.

U prvom dijelu Vlada je naglasila da su birači u RS-u dali trenutnoj vladajućoj koaliciji nesporan mandat da formira vladu na osnovu stavova i ciljeva promovisanih na opštim izborima, uključujući potpunu primjenu Aneksa 4 Dejtonskog mirovnog sporazuma Sporazum – Ustav BiH.

“Ubjedljivu pobjedu koalicije, pored toga, mora se shvatiti kao suprotstavljanje pokušajima stranog miješanja u izbore u BiH. Izbor Šefika Džaferovića kao bošnjačkog člana Predsjedništva BiH u velikoj mjeri je uznemirio Srbe i predstavljaju ismijavanje vladavine prava i pomirenja jer je dokazana njegova veza sa ratnim zločinima počinjenim od strane odreda El Mudžahid,” navodi se u izvještaju.

Vlada naglašava da je izbor hrvatskog člana Predsjedništva BiH rezultat za žaljenje koji pokazuje zašto je od suštinskog značaja da bilo kojem konstitutivnom narodu, uključujući i Hrvate, bude dozvoljeno da izabere svog predstavnika u Predsjedništvu BiH.

U izvještaju je izražena namjera RS da sarađuje sa svim akterima u BiH radi bolje budućnosti u smislu pitanja koja su bitna za sve nacije, kao što su evropske integracije, demokratski izbori u Mostaru, pravosudne reforme, pravične istrage u procesuiranju ratnih zločina zločine i borbu protiv terorizma.

Možda je najvažnija rečenica u drugom dijelu Izveštaja ona u kojoj se kaže da RS nema planove secesije.

“RS nema planove za secesiju, ali insistira na punoj primjeni političke strukture dogovorene u Dejtonu. Zvaničnici EU često naglašavaju da decentralizovana struktura BiH ne predstavlja prepreku članstvu u EU. RS će nastaviti da zagovara neophodne reforme kroz politički dijalog, ali ima pravo da ispravi materijalnu štetu nanesenu Dejtonskom mirovnom sporazumu,” navodi se u izvještaju.

U nekoliko sekcija, dio Izveštaja o “subverziji Dejtonskog mirovnog sporazuma” objašnjava različite aspekte kršenja Sporazuma, uključujući i mešanje drugih država u unutrašnja pitanja BiH, uključujući i izbore.

“Na primjer, SAD su obezbijedile više od 100 miliona dolara za medije u BiH na netransparentan način. Ova sredstva, kako priznaje i američka vlada, su namjenjena da utiču na lokalnu politiku i izbore,” kaže se u dokumentu.

U odvojenom dijelu Izveštaja naglašeno je da centralizacija i dominacija SDA (Stranke demokratske akcije, najveće bošnjačke stranke u BiH) podriva sigurnost i stabilnost BiH, te da su politike i procedure ove stranke, tokom i nakon rata, učinila je BiH rajem za džihadiste.

“Osim toga, lideri SDA i druge bošnjačke stranke reaguju na politička neslaganja nasilnim prijetnjama. SDA često napada legitimitet Srpske, kao i kada je pokušala da spriječi obilježavanje Dana Republike Srpske. Ova stranka opstruira izvršenje ključnih odluka Ustavnog suda BiH i Evropskog suda za ljudska prava kada su u pitanju izbori. Štaviše, provokativnim potezom i flagrantnim kršenjem Ustava, lider SDA / Bakir Izetbegović / pokušao je jednostrano obnoviti tužbu BiH protiv Srbije,” navodi se u izvještaju./IBNA